en
vi
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang trải qua những biến động sâu sắc về chuỗi cung ứng và sự dịch chuyển mãnh liệt của dòng vốn đầu tư, ngành logistics và hàng hải Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thương quốc tế.
Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030, mở đầu cho một chu kỳ tăng trưởng mới. Trong bối cảnh đó, ngoại thương tiếp tục được kỳ vọng giữ vai trò “đầu kéo” cho nền kinh tế. Chính phủ đặt mục tiêu tốc độ tăng tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2026 đạt khoảng 15 – 16% so với năm 2025. Đây là chỉ tiêu cao, nhất là khi thương mại toàn cầu được dự báo bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm lại.
Nhìn lại năm 2025, Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam đạt 930,1 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024. Từ bối cảnh đó, ngành Logistics và Hàng hải đang đứng trước một nghịch lý lớn: Trong khi hạ tầng vật lý như cảng biển, cao tốc đang bứt phá mạnh mẽ, thì “hệ điều hành” quản trị tài chính tại nhiều doanh nghiệp vẫn đang vận hành ở tốc độ của thập kỷ trước.
Khoảng cách giữa vận tốc hàng hóa và tốc độ dòng tiền
Năm 2025 được dự báo là năm của những kỷ lục mới cho ngành Logistics Việt Nam với mức tăng trưởng GDP kỳ vọng đạt 8%. Tuy nhiên, sự bùng nổ của thương mại điện tử (dự kiến đạt 52 tỷ USD) và áp lực từ các chính sách thuế quan mới, điển hình là mức thuế lên tới 46% từ Hoa Kỳ có hiệu lực từ tháng 4/2025, đang đặt các doanh nghiệp vào thế “phải thay đổi hoặc bị loại bỏ”.
Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là việc luân chuyển hàng hóa, mà là khả năng luân chuyển dữ liệu tài chính. Chi phí logistics tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 16-20% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình thế giới (11-12%). Để tối ưu hóa con số này, doanh nghiệp cần một nền tảng quản trị tài chính đủ nhạy bén để biến dữ liệu thành năng lực cạnh tranh.
Giải mã những điểm đau đặc thù của ngành
Tại các tập đoàn lớn, tổng công ty có mô hình quản lý 3 cấp và mạng lưới hơn 80 bộ sổ kế toán riêng biệt, thì bài toán tài chính trở nên cực kỳ phức tạp. Việc đối soát và loại trừ số liệu giữa các công ty con, chi nhánh trong kỳ đóng sổ thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải, dễ sai sót do phụ thuộc vào quy trình thủ công. Trong khi đó, việc lập báo cáo tài chính hợp nhất thường mất từ 30-45 ngày. Một thị trường mà tỷ giá VND/USD và giá dầu biến động theo giờ, việc ra quyết định dựa trên dữ liệu bị chậm chạp có thể khiến doanh nghiệp lỡ mất các cơ hội đầu tư hoặc chịu thiệt hại nặng nề về tỷ giá.
Ngoài ra, những rào cản IFRS và minh bạch quốc tế cũng khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, khi không biết lộ trình áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) từ năm 2025 là một bước đi bắt buộc để tiếp cận vốn ngoại, nhưng lại là một vấn đề phức tạp về mặt kỹ thuật đối với các hệ thống kế toán truyền thống.
Xu hướng Tài chính 4.0 chuyển từ ghi chép thủ công sang quản trị tài chính dựa trên dữ liệu
Để giải quyết những nút thắt này, các doanh nghiệp đầu ngành đang dịch chuyển sang mô hình Tự động hóa tài chính (Finance Automation). Đây không đơn thuần là công nghệ dần thay thế con người, mà là nâng cấp vai trò của đội ngũ tài chính từ người ghi sổ thành những chuyên gia chiến lược.
Sự xuất hiện của các giải pháp chuyên biệt như Giải pháp hợp nhất báo cáo tài chính – FPT CFS đã chứng minh khả năng cách mạng hóa công tác hợp nhất báo cáo. Với khả năng tích hợp đa nguồn dữ liệu từ nhiều hệ thống ERP khác nhau, nền tảng này giúp hình thành nguồn dữ liệu tập trung (Single Source of Truth), cho phép ban lãnh đạo giám sát sức khỏe tài chính tập đoàn theo thời gian thực.
Những bước chân tiên phong từ các doanh nghiệp đầu ngành như VIMC và Cảng Hải Phòng
Câu chuyện thực tế tại Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) là một minh chứng điển hình. Với quy mô 80 đơn vị thành viên, VIMC đã triển khai thành công hệ thống hợp nhất báo cáo tài chính chỉ trong vòng 5 tháng, một tốc độ thần tốc đối với một dự án triển khai giải pháp tài chính có độ phức tạp và yêu cầu nghiệp vụ cực cao. Hệ thống không chỉ giúp chuẩn hóa 45 loại báo cáo đặc thù mà còn sẵn sàng cho lộ trình hội nhập IFRS.
Tương tự, Cảng Hải Phòng (PHP) đã vận hành giải pháp công nghệ để tự động hóa tới 90% các hoạt động chốt sổ và lập báo cáo. Trong bối cảnh sản lượng hàng hóa và mạng lưới đối tác quốc tế ngày càng mở rộng, việc “số hóa” công tác tài chính đã giúp PHP nâng cao năng lực quản trị, đảm bảo tính chính xác tuyệt đối trong việc đối soát các dịch vụ xếp dỡ, kho bãi phức tạp.
Trong kỷ nguyên ngành Logistics 4.0, quản trị tài chính không còn là khâu hậu cần thuần túy mà đã trở thành trục xương sống định hình năng lực cạnh tranh toàn cầu. Việc đầu tư vào các giải pháp công nghệ như FPT CFS không chỉ giúp doanh nghiệp giải quyết các “điểm đau” hiện hữu mà còn là điều kiện để các tập đoàn Logistics Việt Nam tự tin vươn ra biển lớn, đón đầu những vận hội của năm 2025 và xa hơn nữa.
