Chuyển đến phần nội dung

Lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam đang được các doanh nghiệp và người làm kế toán quan tâm. Đây là một chuẩn mực báo cáo tài chính đang được áp dụng rộng rãi, giúp doanh nghiệp tạo ra báo cáo tài chính nhất quán và dễ so sánh trên phạm vi toàn cầu.


Đề án áp báo cáo tài chính quốc tế vào Việt Nam


Hiểu rõ được những bất cập của VAS, tháng 3 năm 2020, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 345/QĐ-BTC về việc Phê duyệt Đề án áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính tại Việt Nam với mục tiêu chính là xây dựng phương án, lộ trình và công bố, hỗ trợ áp dụng chuẩn mực IFRS tại Việt Nam cho từng nhóm đối tượng doanh nghiệp cụ thể, đồng thời ban hành mới và tổ chức thực hiện hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính Việt Nam (VFRS) trên nguyên tắc tiếp thu tối đa các thông lệ quốc tế và phát triển các chuẩn mực phù hợp với điều kiện đặc thù của nền kinh tế Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng. Theo đó, việc áp dụng IFRS tại Việt Nam sẽ được thực hiện theo lộ trình 3 giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025.


Thực trạng áp dụng IFRS tại các doanh nghiệp Việt Nam


Sau 4 tháng Đề án áp dụng IFRS được Bộ Tài Chính phê duyệt, Deloitte Việt Nam và HOSE – Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện khảo sát tính sẵn sàng áp dụng các chuẩn mực IFRS tại các doanh nghiệp.

Các giai đoạn chuyển đổi


Giai đoạn 1: Thời gian chuẩn bị từ năm 2019 – 2021

Giai đoạn 2: Giai đoạn tự nguyện 2022 – 2025


Các doanh nghiệp sau có nhu cầu và đủ nguồn lực, thông báo cho Bộ Tài chính trước khi tự nguyện áp dụng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IFRS) để lập báo cáo tài chính hợp nhất:


Các doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài là công ty con của công ty mẹ ở nước ngoài có nhu cầu và đủ nguồn lực, thông báo cho Bộ Tài chính trước khi tự nguyện áp dụng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IFRS để lập báo cáo tài chính riêng, các doanh nghiệp này cần phải đảm bảo:


Giai đoạn 3: Giai đoạn bắt buộc từ sau năm 2025


Trên cơ sở đánh giá tình hình thực hiện áp dụng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IFRS) của giai đoạn 1, Bộ Tài chính căn cứ nhu cầu, khả năng sẵn sàng của các doanh nghiệp và tình hình thực tế, quy định phương án, thời điểm bắt buộc áp dụng IFRS để lập báo cáo tài chính hợp nhất cho từng nhóm doanh nghiệp thuộc các đối tượng cụ thể sau:

Những điều doanh nghiệp cần lưu ý


Những lợi ích khi áp dụng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IFRS):


Sự cải thiện đáng kể trong chất lượng báo cáo tài chính (BCTC) của doanh nghiệp không chỉ đảm bảo thông tin đầy đủ và phù hợp hơn với các tiêu chuẩn hiện nay, mà còn giúp xây dựng uy tín trên thị trường và tăng hiệu quả quản trị kinh doanh. Sự minh bạch và dễ đọc hiểu của BCTC cũng giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong giao dịch quốc tế. Đồng thời, doanh nghiệp FDI tại Việt Nam cũng giảm chi phí chuyển đổi BCTC từ VAS sang IFRS để hợp nhất với công ty mẹ ở nước ngoài.


Doanh nghiệp cần phải cân nhắc vấn đề về chi phí:


Các chi phí như đào tạo nhân sự, nâng cấp hệ thống thông tin kế toán, điều chỉnh chính sách kế toán và cơ sở dữ liệu, cũng như chỉnh sửa hợp đồng kinh tế với đối tác đều là những đầu tư quan trọng để trang bị cho chuyển đổi IFRS. Những khoản chi này không chỉ giúp nâng cao trình độ chuyên môn của nhân viên mà còn tăng cường hiệu suất và minh bạch trong BCTC, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và hợp tác với các đối tác kinh doanh.


Những thay đổi trọng điểm


Chuyển đổi sang IFRS có những thay đổi trọng điểm đáng chú ý. Cơ sở tính thuế có thể khác biệt với cơ quan thuế. Điều khoản trong các hợp đồng kinh tế có thể phải điều chỉnh để phù hợp với IFRS. Doanh nghiệp cần sẵn sàng tuân thủ các yêu cầu về cung cấp thông tin đầy đủ và chi tiết theo IFRS. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tổ chức để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra mượt mà và hiệu quả


Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại, việc áp dụng khung chuẩn mực quốc tế IFRS là vô cùng cần thiết không chỉ cho nền kinh tế Việt Nam nói chung, mà còn cho một số lượng rất lớn các doanh nghiệp Việt Nam. Chính vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển mình một cách mạnh mẽ để có thể đáp ứng được những yêu cầu khắt khe của các nhà đầu tư quốc tế mà trước hết chính là thực hiện lập và trình bày BCTC một cách quy chuẩn theo chuẩn mực quốc tế, đảm bảo tính công bằng, cạnh tranh và minh bạch với các doanh nghiệp tại những quốc gia và vùng lãnh thổ khác.

Chuẩn mực lập và trình bày báo cáo tài chính là rất cần thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Tài chính đã phê duyệt Quyết định số 345/QD-BTC về áp dụng IFRS tại Việt Nam theo 3 giai đoạn từ 2020 đến 2025.


Thực trạng áp dụng chuẩn mực kế toán tại Việt Nam


Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS được Bộ Tài chính xây dựng với 26 chuẩn mực nhằm thực hiện Chuẩn mực kế toán. Tuy nhiên, vào tháng 3/2020, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 345/QĐ-BTC phê duyệt đề án áp dụng Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế được xem như tuyên bố chính thức của Việt Nam trong việc ủng hộ việc áp dụng ngôn ngữ kế toán toàn cầu, ngôn ngữ kinh doanh quốc tế – IFRS, đồng thời đưa Việt Nam vào bản đồ các quốc gia và vùng lãnh thổ cho phép áp dụng IFRS.


Thực tế đối với các doanh nghiệp hiện đang áp dụng IFRS cũng cho thấy việc áp dụng hệ thống chuẩn mực quốc tế là khá phức tạp. Theo đó, phần lớn các doanh nghiệp phải mất từ 3 – 6 tháng để thực hiện quá trình chuyển đổi từ VAS sang IFRS, một số doanh nghiệp phải mất từ 6 – 12 tháng để thực hiện và thậm chí là hơn 12 tháng để quá trình này có thể hoàn thiện.

Sự khác nhau giữa VAS và IFRS


Đầu tiên, phạm vi áp dụng của hai tiêu chuẩn này rất khác nhau. Trong khi IFRS được áp dụng toàn cầu, VAS chỉ được sử dụng trong lãnh thổ của Việt Nam. Thứ hai, IFRS được cập nhật thường xuyên để phản ánh sự thay đổi trong môi trường kinh doanh và kinh tế toàn cầu, trong khi VAS có tốc độ cập nhật chậm hơn.


Tính toàn diện của IFRS cao hơn VAS do bao gồm nhiều khía cạnh của kế toán hơn. Tính linh hoạt của IFRS được đánh giá cao hơn vì nó cung cấp hướng dẫn chung hơn, trong khi VAS thường có nhiều quy định chi tiết hơn. Sự so sánh giữa các công ty sử dụng IFRS là dễ dàng hơn vì tính nhất quán trên toàn cầu, trong khi VAS thường chỉ áp dụng trong phạm vi cụ thể của một quốc gia.


Một điểm đáng chú ý khác là IFRS không áp đặt về hình thức, cho phép các doanh nghiệp tự tạo ra hệ thống tài khoản và biểu mẫu kế toán phù hợp với đặc thù của họ. Trong khi đó, VAS có thể có các yêu cầu cụ thể về hình thức và nội dung của báo cáo tài chính. Điều này tạo ra một mức độ tự do lớn hơn cho các doanh nghiệp sử dụng IFRS trong việc quản lý thông tin tài chính của họ.


Vì sao các doanh nghiệp Việt Nam cần sử dụng IFRS


Kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu với kinh tế thế giới: Khi áp dung IFRS, nền kinh tế Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng sẽ được hưởng lợi từ hội nhập kinh tế. Ngoài ra, sau khi áp dụng IFRS, mức độ tin cậy về thông tin của các công ty niêm yết, cũng như thị trường tài chính, thị trường chứng khoán Việt Nam được giới đầu tư nước ngoài đánh giá cao


IFRS giúp đảm bảo tính thống nhất toàn cầu của chuẩn mực BCTC áp dụng cho tổ chức trên các khu vực pháp lý khác nhau, các quốc gia khác nhau trong việc đo lường, công khai và minh bạch tài chính. Các công ty con áp dụng IFRS sẽ giúp tiết kiệm thời gian chuyển đổi, cũng như có những báo cáo được trình bày thống nhất giúp công ty mẹ nhanh chóng nắm bắt tình hình hoạt động kinh doanh của công ty con.

Những khó khăn khi chuyển đổi IFRS


Quá trình hình thành và phát triển IFRS được xây dựng và xác lập bởi Ủy ban Chuẩn mực Quốc tế – IASC và Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế – IASB. IFRS công nhận tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức, có rất nhiều ngôn ngữ chuyên ngành yêu cầu người đọc cần có chuyên môn cao.


Chi phí và Nguồn nhân lực


Hiện nay, ở Việt Nam, các doanh nghiệp địa phương đang thiếu hụt nguồn nhân lực, kỹ năng, kinh nghiệm và thời gian để thích nghi với chuẩn mực IFRS. Nguồn nhân lực ở đây không chỉ giới hạn ở đội ngũ các nhân viên kế toán của các doanh mà bao gồm cả lãnh đạo của các công ty này, vì họ là người chịu trách nhiệm phê duyệt báo cáo tài chính.


Khi triển khai IFRS, có thể phát sinh chi phí liên quan đến việc sửa đổi hệ thống trình bày và kế toán. Do khan hiếm nhân sự có trình độ, các công ty buộc phải dựa vào các công ty tư vấn và kiểm toán để cung cấp dịch vụ hỗ trợ. Ngoài ra, chi phí tăng lên do nhu cầu điều chỉnh hệ thống kiểm soát nội bộ và hệ thống phần mềm để tuân thủ các tiêu chuẩn IFRS. Thêm nữa, các doanh nghiệp cũng cần đầu tư chi phí để đào tạo nhân viên với mục đích phát triển lâu dài của doanh nghiệp.


Hệ thống chuẩn mực IFRS phức tạp


Hệ thống IFRS được phát triển từ hệ thống tiền thân là IAS. Mặc dù các tiêu chuẩn IFRS không thay thế hoàn toàn các tiêu chuẩn cũ trong hệ thống IAS nhưng chúng kết hợp một số tiêu chuẩn cũ cùng với các tiêu chuẩn hiện tại. Các chuẩn mực IFRS mới đã được giới thiệu, trong khi các chuẩn mực IFRS hiện tại liên tục được cập nhật.


Hệ thống công nghệ thông tin


Hiện nay, phần lớn các công ty đã triển khai IFRS vẫn chưa xây dựng được hệ thống phần mềm dành riêng cho chuẩn mực IFRS. Thay vào đó, họ tiếp tục dựa vào đồng thời hai hệ thống kế toán và sổ kế toán riêng biệt để tạo điều kiện cho việc lập bút toán chuyển đổi từ VAS sang IFRS khi lập báo cáo tài chính. Việt Nam phải đối mặt với thách thức trong giai đoạn đầu vì các công ty sẽ cần duy trì hai hệ thống kế toán riêng biệt.


Ảnh hưởng tới mọi mặt hoạt động của doanh nghiệp


Một số nhà lãnh đạo cho rằng việc chuyển sang IFRS chỉ là một sự thay đổi trong chính sách kế toán và nó chỉ thuộc thẩm quyền của bộ phận kế toán. Tuy nhiên, trên thực tế, IFRS đòi hỏi phải có những điều chỉnh hoạt động đáng kể và cần có sự hợp tác từ nhiều bộ phận khác nhau trong tổ chức. Các công ty cần đánh giá sự khác biệt giữa VAS và IFRS để có thể thiết lập các tiêu chí cụ thể cho các bộ phận liên quan.


Việc chuyển đổi từ chuẩn mực kế toán Việt Nam sang IFRS Việt Nam là một yếu tố quan trọng giúp các doanh nghiệp ở Việt Nam hội nhập và tích cực tham gia sâu hơn nữa vào thị trường tài chính toàn cầu. Bên cạnh những lợi ích khi triển khai IFRS, các doanh nghiệp cũng sẽ phải đối mặt với vô số thách thức đáng kể trong tương lai. Việc hiểu biết đúng đắn về sự phức tạp và những trở ngại liên quan đến việc chuyển đổi sang IFRS, cùng với kế hoạch chuyển đổi có cấu trúc và chiến lược tốt là rất quan trọng đối với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur. Mauris etiam risus amet nibh id feugiat.

© 2024 FPT CFS. Đã đăng ký Bản quyền.